Τι είναι η Ψυχική ανθεκτικότητα και πως μπορώ να την ενισχύσω;

Η ψυχική ανθεκτικότητα είναι μια έννοια που ακούμε όλο και περισσότερο στις μέρες μας, ειδικά σε περιόδους όπου οι προκλήσεις και οι αλλαγές στη ζωή μας είναι συχνές. Αλλά τι ακριβώς σημαίνει;

Ορισμός της Ψυχικής Ανθεκτικότητας

Η ψυχική ανθεκτικότητα είναι η ικανότητα να αντιμετωπίζουμε αποτελεσματικά τις μεγάλες προκλήσεις και τις δυσκολίες της ζωής, χωρίς να λυγίζουμε. Η ψυχική ανθεκτικότητα ορίζεται ως η ικανότητα προσαρμογής ενάντια στις αντιξοότητες, στο τραύμα, τις τραγωδίες, τις απειλές, τις σημαντικές πηγές στρες και τις συνεχώς μεταβαλλόμενες συνθήκες της ζωής.

Η Σημασία της Ψυχικής Ανθεκτικότητας

Οι δυσκολίες και τα αναπάντεχα γεγονότα είναι φυσιολογικό κομμάτι της ζωής μας.

Το άγχος και το στρες σε ένα βαθμό είναι κάτι ανθρώπινο ως αντίδραση σε αυτά, αλλά αντί να τα αφήνουμε να μας καταρρακώνουν ή να μας ρίχνουν σε έντονη μελαγχολία και πιθανό σε κατάθλιψη μπορούμε να δυναμώσουμε και να ωριμάσουμε μέσα από τις δυσκολίες.

Η αναγνώριση και η αποδοχή των δυσκολιών είναι ένα κομμάτι του ταξιδιού μας στη ζωή μας. Με αυτό τον τρόπο μπορούμε να παραμένουμε πιο ψύχραιμοι και ήρεμοι.

Κανένας δεν μπορεί να προβλέψει τι θα μας φέρει η ζωή, ωστόσο, μπορούμε να ελέγχουμε τις (αντι-)δράσεις μας σε κάθε κατάσταση. Εμείς ελέγχουμε τις σκέψεις, τα συναισθήματα, τις ερμηνείες που δίνουμε στα πράγματα, τις συμπεριφορές μας και κατ'επέκταση και τη ζωή μας.

Υπάρχει Μέσα Μας ή την Αναπτύσσουμε;

Η ψυχική ανθεκτικότητα, είναι εν μέρει ένα χαρακτηριστικό με το οποίο γεννιόμαστε. Τα πρώτα χρόνια της ζωής μας είναι ανεκτίμητα.

Ο εγκέφαλος αναπτύσσεται συνεχώς και όλα όσα συμβαίνουν στη ζωή μας, οι σχέσεις με τους γονείς, τα αδέρφια, τους συμμαθητές, αφήνουν ένα σημαντικό βιολογικό και ψυχολογικό αποτύπωμα στον εγκέφαλο για την υπόλοιπη ζωή μας. Οι εμπειρίες της παιδικής ηλικίας δημιουργούν τις βαθιές θετικές ή αρνητικές πεποιθήσεις μας και διαμορφώνουν την εικόνα που έχουμε για τον εαυτό μας (αυτοπεποίθηση και αυτοεκτίμησή), τον κόσμο και τους ανθρώπους γύρω μας. Κάποιες είναι θετικές αλλά κάποιες είναι αρνητικές.

Ανεξαρτήτως όμως του τι μας έχει συμβεί στο 'τότε' ως παιδιά (που τα πράγματα δεν ήταν στον έλεγχό μας), στο 'σήμερα' μπορούμε να καλλιεργήσουμε την ψυχική ανθεκτικότητα.

Πως μπορώ να ενισχύσω την ψυχική ανθεκτικότητα;

Ο εγκέφαλος μας είναι εύπλαστος (νευροπλαστικότητα), και με τις κατάλληλες σκέψεις και συμπεριφορές μπορούμε να καλλιεργήσουμε τα στοιχεία εκείνα που θέλουμε. Όπως κάνουμε άσκηση για να έχουμε καλή σωματική υγεία, έτσι είναι ανάγκη να προπονούμε το μυαλό μας ώστε να έχουν καλή ψυχική υγεία και ψυχική ανθεκτικότητα.

• Η θετική νοοτροπία, η αισιοδοξία, η ευελιξία και ο έλεγχος των συναισθημάτων είναι σημαντικά χαρακτηριστικά κάθε ανθρώπου που διαθέτει ψυχική αντοχή. Η συναισθηματική ανθεκτικότητα μας βοηθά να προσαρμοζόμαστε και να αντιμετωπίζουμε δύσκολες ή ψυχοπιεστικές καταστάσεις, χωρίς να επηρεαζόμαστε αρνητικά μακροπρόθεσμα. Και από την άλλη μεριά, η ελπίδα μας δίνει κίνητρο να επιτύχουμε κάθε στόχο.
• Η ψυχική ευελιξία είναι ένα πολύ σημαντικό χαρακτηριστικό. Όσο πιο ανοιχτόμυαλος είναι κανείς, τόσο καλύτερη αντοχή έχει στα όσα φέρνει η ζωή. Αν κανείς είναι άκαμπτος, στα 'θέλω' του, στον τρόπο του, όταν έχει καθορίσει μία και συγκεκριμένη κατεύθυνση για τα πράγματα, θα έρθει αντιμέτωπος με τις προκλήσεις και τα εμπόδια της ζωής.
• Ο έλεγχος των συναισθημάτων είναι σημαντικός για την συναισθηματική νοημοσύνη και την ενίσχυση της ψυχικής ανθεκτικότητας. Η συναισθηματική νοημοσύνη είναι η ικανότητα να κατανοούμε, να χρησιμοποιούμε και να διαχειριζόμαστε τα συναισθήματά μας με θετικό τρόπο ώστε να ανακουφιζόμαστε από το άγχος, να επικοινωνούμε αποτελεσματικά, να συμπονούμε τους άλλους (και τον εαυτό μας) και να ξεπερνάμε τις προκλήσεις και τις συγκρούσεις.
• Η αναγνώριση και η κατανόηση όσων δεν μπορούμε να αλλάξουμε και να επικεντρωνόμαστε σε όσα μπορούμε να κάνουμε. Μπορεί να χρειάζεται χρόνος και υπομονή, αλλά οι ρεαλιστικοί και επιτεύξιμοι στόχοι, μας δίνουν την αίσθηση του ελέγχου στη ζωή μας.

Πρακτικές συμβουλές για να ενισχύσετε την ψυχική σας ανθεκτικότητα

• Αναλογιστείτε: τι μπορείτε να ελέγξετε; Τι δεν μπορείτε να ελέγξετε; Τι μπορείτε να αλλάξετε;
• Θυμηθείτε τα δυνατά σας σημεία: γράψτε ή απαριθμήστε μερικά από τα ταλέντα και τις δεξιότητές σας.
• Ποιες ήταν οι προηγούμενες επιτυχίες σας; Υπό ποιες συνθήκες μπορέσατε να προχωρήσετε προς το στόχο σας; Ποιος είναι ο σκοπός σας τώρα;
• Αναλογιστείτε τα εμπόδια στην παρούσα κατάσταση: προσδιορίστε καταρχήν τα εξωτερικά εμπόδια. Δεύτερον, προσδιορίστε τα εσωτερικά εμπόδια. Μπορείτε να βελτιώσετε τις δεξιότητές σας για να αντιμετωπίσετε την κατάσταση; Θα μπορούσατε να επωφεληθείτε από μια βραχεία συμβουλευτική (προσωπική ή επαγγελματική) διαδικασία;
• Συζητήστε το θέμα: μιλήστε με φίλους ή ειδικούς στον τομέα που σας απασχολεί. Επικοινωνήστε για να ζητήσετε υποστήριξη.
• Διαχείριση του άγχους: αφιερώστε μέσα δύο-τρεις φορές μέσα στην ημέρα 10 λεπτά για να εστιαστείτε σε θετικές εικόνες και θετικές δηλώσεις.
• Κάντε ασκήσεις ευγνωμοσύνης.

Αυτοφροντίδα

• Το χιούμορ είναι μια ασπίδα στο άγχος

  Είναι πολύ σημαντικό να διατηρούμε το χιούμορ μας, να γελάμε και να περνάμε καλά με τον εαυτό μας όταν τα πράγματα είναι δύσκολα. Το γέλιο μειώνει τις αρνητικές επιδράσεις του άγχους και έχει πολλά θετικά οφέλη στην υγεία.

• Φροντίδα του σώματος

  Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι και το σώμα μας χρειάζεται φροντίδα. Το σώμα μας πρέπει να είναι σε καλή κατάσταση για να υποστηρίξει το ψυχικό μας κομμάτι. Η σωματική άσκηση, η ισορροπημένη διατροφή, ο επαρκής ύπνος, ο χρόνος για χαλάρωση είναι πολύ σημαντικά στοιχεία για την σωματική και την ψυχική μας ευεξία.

• Φροντίδα της ψυχής

  Η ψυχοθεραπεία βοηθά τους ανθρώπους να αναγνωρίσουν και να ενισχύσουν τις δυνάμεις και τις ικανότητές τους. Απώτερος σκοπός είναι η ενίσχυση των δεξιοτήτων, η βελτίωση της επικοινωνίας και των σχέσεων. Ακόμη, ενισχύουμε το κίνητρό μας και την αυτοπεποίθησή μας.

  Με τη βοήθεια της ψυχοθεραπείας ο καθένας μπορεί να ενισχύσει την ψυχική του ανθεκτικότητα και να ανακουφιστεί από τα συμπτώματα που μας προκαλούν δυσφορία. Ένας επαγγελματίας ψυχικής υγείας μπορεί να προσφέρει εργαλεία και τεχνικές για να βοηθήσει το άτομο να προχωρήσει. Στη Burden Off μπορείτε να κλείσετε άμεσα την online συνεδρία σας.

Συμπέρασμα

Το ερώτημα δεν είναι 'γιατί' συμβαίνει μια δύσκολη κατάσταση, αλλά το 'πώς' μπορώ να χρησιμοποιήσω τις δυνάμεις και τις δεξιότητές μου για να ανταπεξέλθω, δεδομένων των δυσκολιών και των προκλήσεων που υπάρχουν. Η ψυχική ανθεκτικότητα δεν είναι απλώς μια έμφυτη ικανότητα αλλά και κάτι που μπορούμε να αναπτύξουμε. Μέσα από καθημερινές πρακτικές, θετική νοοτροπία, και αυτοφροντίδα, μπορούμε να δυναμώσουμε την ψυχική μας ευεξία και να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις με ψυχραιμία και αυτοπεποίθηση.